Grip op de Chaos Podcast

We leven in een wereld van kantelpunten: technologie, klimaat, macht, alles grijpt in elkaar. Elke maandag ontrafelen Rens de Jong en Pepijn van Dijk de grote veranderingen van nu. Met nieuws, verhalen, interviews en tips krijg je grip op de wereld van morgen.

Grip op de Chaos Podcast is a news podcast hosted by Unknown Host, with 110 episodes on record and a Required Pod Score of 80.

Unknown Host hosts Grip op de Chaos Podcast, a news show with 110 episodes published.

Our AI reads these to draft pitches. Use them as grounding for a pitch that cites a real guest and a specific topic.

• 

  Grip op de Chaos Podcast

  Grip op de Chaos #97: Arnold smelt robots, Europa smeedt plannen

  Oct 5, 202651 min

  Send us Fan Mail Een AI-veiligheidsmedewerker vertrekt bij OpenAI, Bill Gates waarschuwt voor de risico’s van kunstmatige intelligentie en Europa probeert zijn defensie op orde te krijgen. Liefst vóór 2030. Of Poetin daar rekening mee wil houden... Deze week bespreken Rens en Pepijn de spanning tussen haast en veiligheid. Wanneer moet je sneller, wanneer juist langzamer? En wie heeft eigenlijk de hand aan de knoppen? Verder: verkiezingen in Letland en Bosnië en Herzegovina, smeltende Zwitserse gletsjers en Arnold Schwarzenegger die Figure-robots helpt omsmelten. De Terminator is inmiddels betrokken bij de recycling. In deze aflevering AI en de grenzen van trial-and-error. David Robinson vertrekt bij OpenAI en bekritiseert de veiligheidscultuur. Zijn bezwaar: steeds achteraf fouten oplossen werkt alleen zolang er een achteraf is. We bespreken ook de waarschuwingen van Bill Gates over cyberaanvallen, bioterrorisme en de beperkingen van zelfregulering. Europa trekt de portemonnee. Maar waar blijft de slagkracht? Meer defensiegeld levert niet vanzelf meer inzetbare militairen, munitie en materieel op. We duiken in de negen Europese defensieprioriteiten, gezamenlijke inkoop en de Nederlandse rol bij drones en militaire mobiliteit. Want een begroting kun je ophogen. Een fabriek moet je bouwen. Verkiezingen en macht. Wat vertellen de verkiezingen in Letland en Bosnië en Herzegovina ons over de politieke richting van Europa? Pepijn bespreekt ook een initiatief om industriële noodstroomgeneratoren naar Oekraïne te brengen. Gletsjers hebben geen boodschap aan onze planning. Zwitserse gletsjers verloren dit jaar opnieuw veel ijs. We bespreken wat dat betekent voor watervoorziening, natuur en de toekomst van de Alpen. Twee filmtips, weinig ontspannen mensen. Rens tipt The Invite : een etentje met de bovenburen, ongemakkelijke gesprekken over seks en een sfeer die hem doet denken aan Who’s Afraid of Virginia Woolf? Pepijn kiest Digger , met Tom Cruise als een machtige man die de wereld wil redden van de ramp die hij zelf heeft veroorzaakt. Gezellig naar de film, dus. Bronnen, filmpjes en verder lezen Figure en Arnold Schwarzenegger: robots omsmelten met een knipoog naar Terminator 2 https://www.figure.ai/news/f-02-decommission David Robinson over zijn vertrek bij OpenAI, in The Atlantic https://www.theatlantic.com/technology/2026/10/openai-safety-team-resignation/688881/ Bill Gates in gesprek met Ezra Klein, in The New York Times https://www.nytimes.com/2026/09/29/opinion/ezra-klein-podcast-bill-gates.html The New York Times over interne veiligheidswaarschuwingen bij OpenAI https://www.nytimes.com/2026/09/29/technology/openai-warnings-security.html European Defence Agency: de negen defensieprioriteiten https://eda.europa.eu/news-and-events/spotlight/spotlight-of-the-month/how-nine-defence-priorities-help-prepare-eu-defence-for-2030 European Defence Agency: het eerste jaarlijkse rapport over defensiegereedheid https://eda.europa.eu/news-and-events/news/2026/09/30/defence-ministers-welcome-first-annual-defence-readiness-report SAFE: uitleg over het Europese financieringsinstrument voor defensie https://www.consilium.europa.eu/en/policies/safe/ Reuters over mogelijke bieders voor het Nederlandse Robin Radar https://www.reuters.com/world/bae-weighs-bid-robin-radar-possible-23-billion-deal-sources-say-2026-10-01/ The Invite : officiële trailer https://www.youtube.com/watch?v=OJ19I9q_hOQ Digger : officiële filmsite https://www.diggermovie.com/ Meer grip op tech, klimaat en macht? Bekijk onze toekomst in negen vragen en meld je aan voor de LinkedIn-nieuwsbrief via https://gripopdechaos.nu . Reacties, tips of een goed onderbouwd ‘jongens, dit klopt niet’? Mail naar reactie@gripopdechaos.nu . Hou je hoofd koel. En succes met de chaos! Twee perspectieven, één blik op de toekomst Rens brengt de journalistieke blik; Pepijn de politiek-maatschappelijke. Allebei zijn we ondernemers. Samen leggen we verbanden die je alleen niet altijd ziet. We verbinden politiek, technologie, klimaat en maatschappelijke verandering aan de keuzes die organisaties vandaag moeten maken. Onze kracht zit in het gesprek: elkaar aanvullen, uitdagen en scherp houden. En zo het publiek meenemen in een wereld die steeds moeilijker te voorspellen is.

  ListenShow Notes
• 

  Episode #96

  Grip op de Chaos #96: AI aan de drank, China aan de macht en Europa aan het overleg

  Sep 28, 202658 minS3

  Send us Fan Mail China verkoopt steeds meer aan Europa. Niet alleen goedkope spullen, maar ook auto’s en andere producten waarmee de Europese industrie zelf haar geld verdient. Het is de China Shock 2.0 . Hoe stevig kan Europa terugslaan zonder zichzelf te raken? Ondertussen praten Donald Trump en Xi Jinping over AI-veiligheid . Een echte rem op de ontwikkeling van krachtige AI-systemen komt er niet; wel een soort rode telefoon voor noodgevallen. Handig, al bel je die vermoedelijk liever vóór het noodgeval. Rens vertelt ook over Australische onderzoekers die AI ‘dronken’ maakten en zagen dat het model soepeler met zijn veiligheidsregels omging. En dan de Europese politiek. Binnen de grootste fractie van het Europees Parlement ligt een lastige vraag op tafel: ga je samenwerken met radicaal rechts, of houd je afstand? De uitkomst kan gevolgen hebben voor het Europese beleid rond migratie, klimaat en industrie. Verder bespreken we hoe je elektrisch rijden betaalbaar maakt voor mensen die niet zomaar een nieuwe auto kunnen kopen. Tot slot hoor je het begin van ons gesprek met econoom Rens van Tilburg over zijn boek Alles voor elkaar . Zijn vraag: waarom blijft het populisme groeien in een rijk land als Nederland? Het volledige interview staat apart in onze podcastfeed. In deze aflevering: 04:30 Manfred Weber, de EVP en samenwerking met radicaal rechts 11:05 Trump, Xi en de vraag wie AI gaat afremmen 22:15 China Shock 2.0: wat betekent de Chinese export voor Europa? 28:55 Elektrische auto’s, subsidies en het Franse idee van social lease 32:20 Wat gebeurt er als onderzoekers AI ‘dronken’ maken? 35:05 Pepijns filmtip: Charles de Gaulle 38:50 Rens’ theatertip: Genoeg over mij van Stefan Pop 42:45 Rens van Tilburg over Pim Fortuyn en de groei van het populisme Grip op de Chaos is de wekelijkse podcast van Rens de Jong en Pepijn van Dijk over tech, klimaat en macht. Meer vind je op gripopdechaos.nu . Vragen of ideeën voor een onderwerp? Mail naar reactie@gripopdechaos.nu . Twee perspectieven, één blik op de toekomst Rens brengt de journalistieke blik; Pepijn de politiek-maatschappelijke. Allebei zijn we ondernemers. Samen leggen we verbanden die je alleen niet altijd ziet. We verbinden politiek, technologie, klimaat en maatschappelijke verandering aan de keuzes die organisaties vandaag moeten maken. Onze kracht zit in het gesprek: elkaar aanvullen, uitdagen en scherp houden. En zo het publiek meenemen in een wereld die steeds moeilijker te voorspellen is.

  ListenShow Notes
• 

  Grip op de Chaos Podcast

  Waarom groeit populisme in een rijk land? | Rens van Tilburg over ongelijkheid

  Sep 28, 20261h 2m

  Send us Fan Mail Nederland is rijk. Toch voelen veel mensen zich niet gehoord en groeit het wantrouwen in de politiek. Hoe kan dat? In Grip op de Chaos praten we met econoom Rens van Tilburg over zijn boek Alles voor elkaar . Van Tilburg werkte in de Tweede Kamer toen Pim Fortuyn opkwam. Sindsdien houdt één vraag hem bezig: waarom wordt het radicale populisme sterker? Volgens hem kijken bestuurders te veel naar economische groei en te weinig naar bestaanszekerheid, ongelijkheid en de behoefte om ergens bij te horen. We praten over de kloof tussen burgers en bestuurders, het verschil tussen samenwerken en concurreren, en de vraag wat er concreet moet veranderen. Ook komen arbeidsmigratie, onderwijs, een basiserfenis en AI voorbij. Kan AI de ongelijkheid vergroten, of helpt de technologie ons juist vooruit? Hoofdstukken 0:00 Introductie: Rens van Tilburg en Alles voor elkaar 1:20 Waarom Fortuyn hem nog altijd bezighoudt 3:11 Wat gaat er mis in Nederland? 8:31 Welke samenleving willen Nederlanders? 11:05 Waarom zien bestuurders het probleem niet? 19:45 Kunnen we anders praten over politieke verschillen? 23:21 Het vertrouwen in de politiek 27:44 Wat samenwerking met evolutie te maken heeft 36:12 Wanneer wordt ongelijkheid een probleem? 41:55 Wat een potje Monopoly laat zien 47:46 Arbeidsmigratie, onderwijs en een basiserfenis 55:14 Maakt AI de kloof groter? 58:40 Hoeveel tijd is er om van koers te veranderen? 1:01:30 Zijn boodschap aan de Nederlandse elite #GripOpDeChaos #RensVanTilburg #Ongelijkheid Twee perspectieven, één blik op de toekomst Rens brengt de journalistieke blik; Pepijn de politiek-maatschappelijke. Allebei zijn we ondernemers. Samen leggen we verbanden die je alleen niet altijd ziet. We verbinden politiek, technologie, klimaat en maatschappelijke verandering aan de keuzes die organisaties vandaag moeten maken. Onze kracht zit in het gesprek: elkaar aanvullen, uitdagen en scherp houden. En zo het publiek meenemen in een wereld die steeds moeilijker te voorspellen is.

  ListenShow Notes
• 

  Grip op de Chaos Podcast

  Grip op de Chaos #94: De 2CV moet terug, meer boeken in de metro en politieker klimaatbeleid

  Sep 14, 202658 min

  Send us Fan Mail AI die malware net zolang schrijft tot ie niet meer ontdekt wordt, scholieren die steeds minder goed lezen, klimaatbeleid dat klem komt te zitten tussen koopkracht en cultuurstrijd, en BRICS-landen die ondertussen rustig aan een alternatieve wereldorde bouwen. Kortom: genoeg reden voor een opgewekte aflevering. Rens en Pepijn duiken deze week in drie grote krachten die steeds meer door elkaar heen lopen: technologie, klimaat en macht . In deze aflevering AI wordt steeds gevaarlijker. En toegankelijker. Een luisteraarsvraag van Tom, CISO bij een scholengemeenschap, brengt ons bij een ongemakkelijke ontwikkeling: voor een serieuze cyberaanval heb je steeds minder mensen, kennis en geld nodig. AI wordt inmiddels gebruikt voor malware, nepaccounts, desinformatie, surveillance en militaire toepassingen. Anthropic-topman Dario Amodei waarschuwt ondertussen dat de ontwikkeling aan de absolute AI-frontier te snel gaat: “We have to pace the frontier.” Opmerkelijk, voor iemand die zelf een van de snelste auto’s op die frontier bestuurt. De logische keerzijde: ook de verdediging zal AI nodig hebben. Een menselijk SOC-team dat het moet opnemen tegen duizenden geautomatiseerde aanvallers klinkt namelijk niet als een heel eerlijke wedstrijd. Nederland heeft een leesprobleem. Een behoorlijk groot leesprobleem. Het internationale PISA-onderzoek laat zien dat de Nederlandse leesvaardigheid hard achteruitgaat. Niet alleen vervelend voor de docent Nederlands. Slechte leesvaardigheid werkt later door in opleiding, inkomen, gezondheid en kansen. “Het Nederlandse onderwijs is een kilometer breed en een centimeter diep.” We kijken naar mogelijke oorzaken: de inrichting van het onderwijs, digitale afleiding en een cultuur waarin langdurig lezen steeds minder vanzelfsprekend is. Ierland en Frankrijk laten zien dat het ook anders kan. En dan komt natuurlijk AI. Want precies op het moment dat jongeren meer moeten leren lezen, schrijven en nadenken, verschijnt er een machine die dat allemaal graag voor ze doet. Handig. Klimaatverandering wordt ineens heel concreet. Minder Franse wijn door hitte en droogte. Aardappelteelt die opschuift richting Finland. China dat experimenteert met landbouw in verlaten kolenmijnen. Klimaatverandering is daarmee niet alleen een discussie over graden Celsius en CO₂-budgetten, maar steeds meer over voedsel, prijzen, verzekeringen en wie uiteindelijk de rekening betaalt. Luisteraar Cataleine stuurt daar nog een andere gedachte bij: hoe gaan we eigenlijk om met rouw om natuurverlies ? Want misschien verandert ons gedrag pas echt wanneer natuurverlies niet langer iets abstracts is. BRICS bouwt verder aan een andere wereldorde. De BRICS-landen proberen steeds nadrukkelijker alternatieven te bouwen voor westerse instituties, financiële systemen en standaarden. Dat betekent niet dat er morgen ineens één hecht antiwesters blok staat. Maar de richting is wel interessant: steeds meer landen willen minder afhankelijk zijn van Europa en de Verenigde Staten. De ongemakkelijke vraag voor Europa: waar zitten wij straks eigenlijk? Aan tafel, tussen de blokken in, of bij de garderobe? Klimaatbeleid moet misschien juist politieker worden. Veel klimaatbeleid werd jarenlang bewust technocratisch gemaakt. Doelen, normen, modellen, klimaattafels. Liefst een beetje buiten de politieke ruzie houden. Maar in een tijd waarin radicaal-rechtse partijen groeien, werkt dat mogelijk niet meer. Een rapport van de European Council on Foreign Relations draait de redenering om: probeer klimaatbeleid niet te depolitiseren. Maak er juist een politiek verhaal van waar mensen iets bij kunnen winnen. De vijf klimaatdeals 1. De Heimatdeal Maak klimaatbeleid lokaal. Laat mensen niet alleen windmolens zien, maar geef ze ook zeggenschap, eigendom en voordeel. 2. De beter-vandaagdeal Niet alleen beloven dat de wereld in 2050 mooier wordt. Zorg dat mensen nu iets merken: een warmer huis, lagere energierekening of beter openbaar vervoer. 3. De klassendeal Verdeel kosten en baten eerlijker. Wie meer kan dragen, betaalt meer. Wie weinig ruimte heeft, moet niet als eerste de rekening krijgen. 4. De boze-buitenwereldeal Koppel klimaatbeleid aan Europese industrie, banen en geopolitieke onafhankelijkheid. Dus: verduurzamen, maar ook meer zelf produceren en Europees inkopen. 5. De verbrede-coalitiedeal Presenteer klimaatbeleid niet als tientallen losse maatregelen, maar als één herkenbaar pakket. Met duidelijke winnaars, verliezers en keuzes. Timestamps 00:00 - Vooruitblik: AI, klimaat, BRICS en onderwijs 03:27 - Een verjaardagscadeau van NRC en hoe weinig er verandert 04:51 - Luisteraarsvraag: AI-agents en cybercrime 07:16 - Lezerspost over klimaatrouw, risico en een boekentip 08:15 - Kun je rouwen om verdwijnende natuur? 10:19 - Dario Amodei: we moeten frontier AI afremmen 11:48 - Malware, nepnieuws en andere vormen van AI-misbruik 13:54 - Trump bagatelliseert de risico’s van AI 14:48 - Anthropic, IPO en de bijzondere timing van Amodei 16:37 - PISA en de Nederlandse leescrisis 18:42 - “Een kilometer breed en een centimeter diep” 19:55 - Maakt AI ons onderwijsprobleem nog groter? 22:03 - Wat Ierland en Frankrijk anders doen 24:41 - Klimaat, landbouw en straks 10 miljard monden 25:11 - Minder Franse wijn door hitte en droogte 26:12 - Verhuizen onze aardappelen naar Finland? 27:24 - China experimenteert met ondergrondse landbouw 28:46 - BRICS en de bouw van een alternatieve wereldorde 31:04 - Dreigt Europa tussen de machtsblokken te vallen? 39:02 - Radicaal rechts versus klimaatbeleid 41:21 - Waarom klimaatbeleid juist politieker moet worden 44:47 - Deal 1: de Heimatdeal 46:24 - Deal 2 en 3: voordeel vandaag en een eerlijkere rekening 48:35 - Deal 4: de boze-buitenwereldeal 50:42 - Deal 5: de verbrede coalitie 54:34 - Fed en Bank of Japan: mondiale lakmoesproef 56:05 - Prinsjesdag, Nederland en de Europese concurrentiekracht Twee perspectieven, één blik op de toekomst Rens brengt de journalistieke blik; Pepijn de politiek-maatschappelijke. Allebei zijn we ondernemers. Samen leggen we verbanden die je alleen niet altijd ziet. We verbinden politiek, technologie, klimaat en maatschappelijke verandering aan de keuzes die organisaties vandaag moeten maken. Onze kracht zit in het gesprek: elkaar aanvullen, uitdagen en scherp houden. En zo het publiek meenemen in een wereld die steeds moeilijker te voorspellen is.

  ListenShow Notes
• 

  Grip op de Chaos Podcast

  Grip op de Chaos #92: De AI-muur tussen VS en China, Europa's stroomfile en benzine in Russische vliegtuigen

  Jun 29, 202652 min

  Send us Fan Mail Rens en Pepijn sluiten het seizoen af met een wereld die nét niet uit elkaar valt. Amerika gooit de deur dicht voor zijn eigen AI-modellen, China kopieert ze gewoon en zet ze open en downloadbaar op internet, en AI-godfather Yoshua Bengio waarschuwt intussen dat we het hele ding verkeerd om bouwen. Europa staat ondertussen vast in de aansluitwachtrij van het stroomnet, waar in 2024 voor 7,2 miljard euro aan groene stroom de prullenbak in ging. In Den Haag probeert een opvallend jonge minister de stikstofknoop te ontwarren met doelsturing in plaats van Haagse stalvoorschriften, terwijl buiten de hittegolf duizend Fransen het leven kost en wij ons hardop afvragen of dit het kantelpunt is. En o ja: Trump sloot een miljardendeal in oorlogsmetaal waar zijn zonen toevallig aan verdienen, en Rusland kiept autobenzine in zijn vliegtuigen. Daarna: hoofd leeg, zomerstop, 7 september weer terug. De nieuwe AI-koude oorlog: VS versus China De VS hield de release van een krachtig OpenAI-model tegen voor niet-Amerikanen, twee weken na het verbod op Mythos. China antwoordt met Z.ai: een gedistilleerde versie van Anthropic 4.8 en GPT 5.5, open-weighted, downloadbaar en even goed in hacken. The Verge Yoshua Bengio (Turing Award, meest geciteerde computerwetenschapper) pleit voor Scientist AI: niet trainen om mensen te pleasen, maar om claims over de wereld te beoordelen. Eerlijkheid inbouwen vanaf dag één, net als passieve veiligheid in moderne kernreactoren. Zijn non-profit: LawZero Europa's energie-file en het Grids Package Bijna de helft van de Europese stroom is hernieuwbaar, maar het net is gebouwd voor één centrale en eenrichtingsverkeer. 375 gigawatt aan projecten staat in de wachtrij, meer dan de hele Europese windcapaciteit. In 2024 ging 7,2 miljard euro aan groene stroom verloren. Het Grids Package: vergunningen van vijf à tien jaar naar maximaal twee, acht energy highways (Bornholm Energy Island, Harmony Link, Great Sea Interconnector) en 1,2 biljoen euro tot 2040. De bottleneck zit niet in Brussel, maar in nationale uitvoering. En Bulgarije is het nieuwe Hongarije: premier Radev blokkeert het 21e EU-sanctiepakket tegen Rusland. EUobserver Stikstofplannen: van middelsturing naar doelsturing Het kabinet wil de uitstoot in 2035 drastisch omlaag: boeren 46% minder, industrie en mobiliteit 50%. Tweederde komt van koeien. Minister Jaimi van Essen zet zones in rond natuurgebieden en wil supermarkten laten meebetalen aan afzet. De echte verschuiving: doelsturing. Den Haag schrijft niet langer de stal of techniek voor, maar stelt de norm per grondsoort en laat boeren, onderzoekers en ondernemers het oplossen. Brandstof voor landbouwinnovatie in een land dat na de VS de grootste landbouwexporteur ter wereld is. De hittegolf en klimaatverandering World Weather Attribution: deze Europese hittegolf was vijftig jaar geleden vrijwel onmogelijk. Frankrijk telde zo'n 1.000 extra sterfgevallen, Spanje 108 in vier dagen, vooral 65-plussers. Europa is goed voor 36% van alle hittegerelateerde sterfte wereldwijd. In Nederland nog geen oversterftecijfers, wel zinderende nachten die honderd keer vaker voorkomen dan in 2003 en een recordhoge natteboltemperatuur. Plus het airco-dilemma: koelen warmt de wereld verder op. Het Nationaal Hitteplan via RIVM Trump, wolfraam en familiebelangen Terwijl de VS met Kazachstan onderhandelde over een van 's werelds grootste wolfraamreserves, verdienden de zonen van Trump en handelsminister Lutnick al aan diezelfde deal. Dominari Securities nam een belang van 20%, Cantor Fitzgerald haalde 210 miljoen op. De NYT telde veertien bedrijven met familiebanden en federale steun, samen goed voor meer dan 8,9 miljard dollar. Ruslands brandstoftekort Door de oorlog, het conflict met Iran en steeds effectievere Oekraïense droneaanvallen op raffinaderijen overweegt Rusland gewone autobenzine te gebruiken in lichte vliegtuigen. Lager octaangehalte, hoger risico op motorklop en explosies. Yahoo News Tips en sidequests voor de zomer Kijken: het nieuwe seizoen van The Bear en Rivals. Lezen: Jaknikker van Peter Buwalda en Een haas in huis van Chloe Dalton. Rens' tip tegen de eeuwige deadlinemodus: sidequests. Kleine zijmissies zonder doel, zonder LinkedIn, zonder dat ze hoeven te slagen. Leer een goocheltruc, bak een brood, bel iemand die je een jaar niet sprak. 28 side quests worth taking De meeste mensen kennen Rens van BNR, of als dagvoorzitter. Maar Rens schuwt ook het TV-werk niet en heeft programma’s voor RTLZ en voor SBS (Goed Nieuws vandaag) gemaakt. Pepijn werkt aan innovaties voor een mooiere wereld. En combineert daarbij drie disciplines: ondernemen, NGO’s en politiek. De laatste tijd vooral gericht op impact investing en het mogelijk maken van moonshot CO2-innovaties.

  ListenShow Notes

Based on semantic analysis of episode topics and host coverage, this show is a strong guest fit for executives in:

Industry fit is computed by PitchCentric using vector embeddings of the show's episode catalog.